افت ۴۲ متری آبخوان کبودرآهنگ؛ بخشی از منابع آب زیرزمینی دیگر قابل برداشت نیست
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان با هشدار نسبت به وضعیت بحرانی آبخوان کبودرآهنگ گفت: سطح آب زیرزمینی این آبخوان طی ۳۷ سال گذشته حدود ۴۲ متر کاهش یافته و در برخی مناطق آن دیگر آب زیرزمینی قابل برداشت وجود ندارد؛ وضعیتی که تداوم آن میتواند پیامدهایی همچون فرونشست زمین، ایجاد فروچاله و کاهش کیفیت منابع آب را تشدید کند.
به گزارش موج الوند، رضا اخلاصمند در جمع خبرنگاران با تشریح وضعیت منابع آب زیرزمینی استان همدان اظهار کرد: روند سطح آب زیرزمینی در دشتهای استان طی سالهای اخیر، به جز برخی دورههای کوتاه، عمدتاً نزولی بوده و میزان افت آبخوانها نیز با توجه به شرایط هر منطقه متفاوت است.
وی افزود: بر اساس دوره آماری موجود، بیشترین میانگین سالانه افت سطح آب زیرزمینی در استان همدان مربوط به آبخوان کبودرآهنگ است که به طور متوسط سالانه حدود یک متر و ۱۵ سانتیمتر افت داشته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان ادامه داد: کمترین میانگین سالانه افت سطح آب زیرزمینی نیز مربوط به آبخوان گلتپه بوده که حدود ۱۸ سانتیمتر ثبت شده است.
اخلاصمند با اشاره به روند بلندمدت آبخوان کبودرآهنگ گفت: این آبخوان از سال ۱۳۶۷ تا ۱۴۰۴، یعنی طی یک دوره حدود ۳۷ ساله، مورد پایش قرار گرفته و در این مدت حدود ۴۲ متر افت تجمعی سطح آب زیرزمینی در آن ثبت شده است.
وی تأکید کرد: این آمار نشان میدهد وضعیت آبخوان کبودرآهنگ با یک افت جدی و بلندمدت مواجه است و موضوع تنها به نوسانات یک یا دو سال اخیر محدود نمیشود، بلکه روندی چند دههای است که به تدریج شکل گرفته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان با اشاره به پیامدهای افت شدید سطح آب زیرزمینی اظهار کرد: یکی از مهمترین پیامدهای افت سطح آب در برخی دشتهای استان، ایجاد فرونشست عمومی زمین و فروچاله است و این مسائل در بحرانی شدن وضعیت برخی دشتها نقش مهمی دارند.
اخلاصمند افزود: هنگامی که میزان برداشت از منابع آب زیرزمینی بیشتر از میزان تغذیه آبخوان باشد، سطح آب کاهش پیدا میکند و در صورت تداوم این روند، ذخیره آبخوان نیز با کسری مواجه خواهد شد.
وی با اشاره به کسری مخزن آب زیرزمینی در استان همدان گفت: کسری تجمعی مخزن آب زیرزمینی استان حدود ۶ میلیارد مترمکعب برآورد شده که بیشترین میزان کسری مربوط به آبخوان کبودرآهنگ با حدود یک میلیارد و ۹۵۰ میلیون مترمکعب است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان افزود: پس از آبخوان کبودرآهنگ، آبخوان قهاوند با حدود یک میلیارد و ۸۵۲ میلیون مترمکعب کسری مخزن در رتبه بعدی قرار دارد.
اخلاصمند خاطرنشان کرد: البته میزان افت سطح آب و کسری مخزن در آبخوانهای مختلف باید با توجه به دوره آماری، وسعت آبخوان، میزان تغذیه، میزان برداشت و سایر ویژگیهای هیدروژئولوژیکی بررسی شود و نمیتوان صرفاً با تکیه بر یک عدد، شرایط آبخوانهای مختلف را با یکدیگر مقایسه کرد.
وی با تأکید بر اینکه افزایش بارش در یک سال به تنهایی قادر به جبران افت بلندمدت آبخوانها نیست، اظهار کرد: وضعیت آبخوانهایی مانند کبودرآهنگ حاصل یک روند چندساله و چنددههای است و نمیتوان انتظار داشت بارش مناسب در یک سال، کسری ایجادشده طی چندین دهه را جبران کند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان با بیان اینکه شرایط در برخی مناطق آبخوان کبودرآهنگ به مرحله بحرانی رسیده است، گفت: در برخی مناطق این آبخوان دیگر آب زیرزمینی قابل برداشت وجود ندارد و این مسئله نشاندهنده عمق بحران منابع آب زیرزمینی در این دشت است.
اخلاصمند هشدار داد: ادامه روند فعلی برداشت از منابع آب زیرزمینی میتواند موجب تشدید افت سطح آب و پیامدهایی همچون فرونشست زمین، ایجاد فروچاله و کاهش کیفیت آب شود.
وی تصریح کرد: تجربه چند دهه گذشته نشان داده است که منابع آب زیرزمینی ظرفیت نامحدودی ندارند و زمانی که میزان برداشت از میزان تغذیه طبیعی بیشتر باشد، تداوم این روند در نهایت به کاهش ذخایر و از دست رفتن بخشی از منابع قابل برداشت منجر خواهد شد.
