هشدار نسبت به از دست رفتن منابع آب زیرزمینی: ادامه روند فعلی، فرونشست و کاهش کیفیت آب در همدان را تشدید میکند
مدیر مطالعات شرکت آب منطقهای همدان با هشدار نسبت به ادامه روند فعلی برداشت از منابع آب زیرزمینی گفت: اگر روند کنونی ادامه پیدا کند، افت سطح آب زیرزمینی بیشتر خواهد شد و پیامدهایی مانند فرونشست زمین، ایجاد فروچاله و کاهش کیفیت آب نیز افزایش خواهد یافت؛ بهگونهای که ممکن است مناطق بیشتری از استان منابع آب قابل برداشت خود را از دست بدهند.
به گزارش موج الوند، بهروز یعقوبی، مدیر مطالعات شرکت آب منطقهای همدان، امروز در جمع خبرنگاران با اشاره به بررسی روند منابع آب زیرزمینی استان در سالهای گذشته، اظهار کرد: سطح آب در بیشتر دشتها روندی عمدتاً نزولی داشته است. اگرچه در برخی سالها به دلیل افزایش بارندگی یا تغییر در میزان بهرهبرداری، افزایش سطح آب زیرزمینی اتفاق افتاده، اما این افزایشها نتوانسته روند کلی افت آبخوانها را تغییر دهد.
وی افزود: یکی از عوامل اصلی این شرایط، بیشتر بودن میزان برداشت از میزان تغذیه آبخوانها در دو دهه اخیر است و در کنار آن، خشکسالیهای شدید نیز باعث شده تغذیه طبیعی منابع زیرزمینی کاهش پیدا کند.
یعقوبی با اشاره به شرایط اقلیمی استان، تصریح کرد: همدان در یک اقلیم نیمهخشک قرار دارد و اقتصاد استان تا حد زیادی به کشاورزی وابسته است. کشاورزی نیز به آب نیاز دارد و با توجه به محدودیت بارندگی، بخش قابل توجهی از آب مورد نیاز از منابع زیرزمینی تأمین میشود که این شرایط باعث شده فشار زیادی بر منابع آب زیرزمینی وارد شود.
مدیر مطالعات شرکت آب منطقهای همدان با بیان اینکه وضعیت آبخوانها در همه نقاط استان یکسان نیست، گفت: عواملی مانند میزان تغذیه، میزان تخلیه، ضریب ذخیره، میزان بارندگی، جریانهای سطحی و تراکم آبراههها بر رفتار هر آبخوان تأثیر میگذارند. بعضی آبخوانها مانند آبخوان تویسرکان و آبخوان همدان-بهار تأثیرپذیری بیشتری از بارش و جریانهای سطحی دارند و به همین دلیل در دورههای ترسالی میتوانند افت خود را بهتر جبران کنند، اما در سالهای خشکسالی نیز ممکن است افت بیشتری داشته باشند.
یعقوبی درباره وضعیت بارندگی استان نیز گفت: در حال حاضر ۱۲ ایستگاه تبخیرسنجی و ۱۶ ایستگاه بارانسنجی فعال تحت نظر شرکت آب منطقهای همدان وجود دارد و از ابتدای مهرماه ۱۴۰۴ تا ۲۶ مردادماه سال جاری، مجموع بارش ثبتشده ۳۲۴.۴ میلیمتر بوده است که نسبت به سال گذشته افزایش داشته، اما همچنان از میانگین بلندمدت پایینتر است.
وی تأکید کرد: افزایش بارش نسبت به سال گذشته به این معنا نیست که مشکل منابع آب زیرزمینی برطرف شده است، زیرا وضعیت آبخوانها حاصل یک روند بلندمدت است و میزان برداشت، تغذیه، ذخیره آبخوان و شرایط اقلیمی سالهای گذشته همگی در آن تأثیر دارند.
مدیر مطالعات شرکت آب منطقهای همدان درباره پیامدهای ادامه روند فعلی، گفت: در صورت تداوم شرایط فعلی، علاوه بر افت بیشتر سطح آب زیرزمینی، با مشکلاتی مانند فرونشست زمین، ایجاد فروچاله و کاهش کیفیت آب مواجه خواهیم شد. ممکن است در آینده مناطقی را از دست بدهیم که امروز از منابع آب زیرزمینی استفاده میکنند و نمونه آن را در دشت کبوترآهنگ داریم که در برخی مناطق آن دیگر آب زیرزمینی قابل برداشت وجود ندارد.
یعقوبی خاطرنشان کرد: این موضوع نشان میدهد مدیریت منابع آب زیرزمینی باید با نگاه بلندمدت انجام شود و برداشتها متناسب با ظرفیت واقعی آبخوانها باشد. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که ادامه روند فعلی نمیتواند پایدار باشد و اگر برای کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی اقدام نشود، پیامدهای افت آبخوانها در سالهای آینده گستردهتر خواهد شد.
